bread

Οι διάδρομοι των σούπερ μάρκετ έχουν γεμίσει gluten-free προϊόντα τα οποία γίνονται ολοένα και πιο περιζήτητα. Η έννοια “gluten-free” είναι λανθασμένα συνυφασμένη με το υγιεινότερο ενώ οι περισσότεροι καταναλωτές που τα επιλέγουν δεν το κάνουν για σωστούς λόγους.

Τι είναι η γλουτένη;

Η γλουτένη είναι ένα σύνθετο πρωτεϊνών που ενωμένο με άμυλο, βρίσκεται στο ενδοσπέρμιο του σπόρου διάφορων δημητριακών όπως το σιτάρι, το κριθάρι, η σίκαλη και η βρώμη. Συμβάλλει στην ελαστικότητα της ζύμης και της προσδίδει σχήμα, κάνοντάς την αφράτη.

Σε ποια τρόφιμα βρίσκεται;

Η γλουτένη βρίσκεται στα δημητριακά, στο αλεύρι, στο ψωμί, στα ζυμαρικά, στις φρυγανιές, στα παξιμάδια και σε άλλα αρτοποιήματα όπως κέικ, μπισκότα, βουτήματα, κριτσίνια, σφολιατοειδή κλπ.

Ακόμα βρίσκεται σε κάποια αλλαντικά όπως τα λουκάνικα, το σαλάμι και το παριζάκι.

Υπάρχει επίσης σε πολλές μαγιονέζες και μουστάρδες του εμπορίου καθώς και σε πολλά φρούτα, λαχανικά και όσπρια σε κονσέρβα.

Γλουτένη βρίσκουμε σε κάποια γάλατα, σοκολατούχα γάλατα και χυμούς εμπορίου όπως και στις μπύρες και άλλα ποτά με βύνη.

Πολλές σοκολάτες, παγωτά, πατατάκια και άλλα επεξεργασμένα τρόφιμα περιέχουν γλουτένη.

Δυσανεξία στη γλουτένη

Η δυσανεξία στη γλουτένη ή αλλιώς κοιλιοκάκη, είναι μια χρόνια πάθηση του λεπτού εντέρου. Ασθενείς με κοιλιοκάκη αντιμετωπίζουν δυσάρεστα συμπτώματα όταν καταναλώνουν γλουτένη όπως φουσκώματα, δυσκοιλιότητα, διάρροια, εμετό, απώλεια βάρους και χρόνια κόπωση.

Αυτό συμβαίνει καθώς πυροδοτείται μια ανοσολογική αντίδραση που προκαλεί φλεγμονή στα τοιχώματα του λεπτού εντέρου. Λόγω αυτής της φλεγμονής, η απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών απ’ τον οργανισμό μειώνεται και μπορεί να οδηγήσει μέχρι και σε ελλιπή ανάπτυξη.

Η κοιλιοκάκη είναι συχνά δύσκολο να διαγνωστεί καθώς τα συμπτώματά της μοιάζουν με άλλων εντερικών παθήσεων, όπως η σπαστική κολίτιδα ή η δυσανεξία στη λακτόζη.  Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί και να μην υπάρχουν εμφανή συμπτώματα.

Η κοιλιοκάκη είναι από τις πιο διαδεδομένες εντερικές παθήσεις στη Ευρώπη με 1 στους 100 άτομα να νοσούν. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία και έχει κληρονομική προδιάθεση.

Ασθενείς με κοιλιοκάκη είναι επιτακτικό να αποκλείσουν τελείως την γλουτένη από την διατροφή τους. Ακόμα και πολύ μικρές ποσότητες οδηγούν στα δυσάρεστα συμπτώματα.

Ευαισθησία στη γλουτένη

Η ευαισθησία στην γλουτένη δεν πρέπει να συγχέεται με την κοιλιοκάκη (δυσανεξία στη γλουτένη).

Ενώ τα συμπτώματα είναι παρόμοια, ασθενείς με ευαισθησία στη γλουτένη μπορούν να ανεχτούν μικρές ποσότητες γλουτένης χωρίς να εκδηλώσουν συμπτώματα. Ακόμα, η ευαισθησία μπορεί να είναι παροδική, σε αντίθεση με την κοιλιοκάκη που πρόκειται για χρόνια πάθηση.

Άτομα με ευαισθησία στη γλουτένη συστήνεται να ακολουθούν μια κατά κύριο λόγο gluten-free διατροφή.

Λάθος λόγοι για να κόψετε τη γλουτένη:

  • ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΜΙΑΣ ΠΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

H έλλειψή γλουτένης συμβάλλει σε μια διατροφή χαμηλή σε φυτικές ίνες, βιταμίνες συμπλέγματος Β, φολικό οξύ και ιχνοστοιχεία. Ακόμα στερείται του σιδήρου, του ασβεστίου και της βιταμίνης D με τα οποία είναι εμπλουτισμένα αρκετά δημητριακά και ψωμιά. Ως αποτέλεσμα, έχουμε μια διατροφή ελλιπή σε πολύ βασικά θρεπτικά συστατικά. Ακόμα, όταν για μια μεγάλη περίοδο δεν καταναλώνουμε γλουτένη, αδρανοποιείται το ένζυμο που την διασπά. Όταν την επαναφέρουμε στην διατροφή μας, το ένζυμο αυτό δεν λειτουργεί σωστά και έτσι αντιμετωπίζουμε δυσάρεστα συμπτώματα (φουσκώματα, διάρροια, εμετούς κλπ).

Οι υδατάνθρακες (όπου βρίσκεται και η γλουτένη), πρέπει να αποτελούν το 55-60% μιας υγιεινής διατροφής. Τα προϊόντα gluten-free, ναι μεν μπορούν να προσφέρουν τον απαιτούμενο υδατάνθρακα αλλά στερούνται των παραπάνω θρεπτικών συστατικών. Ακόμα, περιέχουν υψηλά επίπεδα σακχάρων και λιπαρών ώστε να αποκατασταθεί η φτωχή γεύση και σύσταση που προκύπτει λόγω της έλλειψης γλουτένης.

  • ΥΠΟΨΙΑ ΔΥΣΑΝΕΞΙΑΣ

Σε περίπτωση που υποψιαζόμαστε ότι έχουμε δυσανεξία, συμβουλευόμαστε τον ιατρό. Το να κόψουμε από μόνοι μας τη γλουτένη, είναι μια λάθος κίνηση καθώς θα δυσκολέψει την διάγνωση του ιατρού. Η εξέταση για τη δυσανεξία βασίζεται στην ανίχνευση αντισωμάτων γλουτένης. Εάν έχουμε ήδη αποκλείσει τη γλουτένη από τη διατροφή μας, τότε η διάγνωσή της γίνεται αδύνατη καθώς δεν υπάρχουν αυτά τα αντισώματα.

Τα προϊόντα gluten-free είναι σωτήρια για όσους έχουν δυσανεξία ή ευαισθησία στη γλουτένη. Προσφέρουν μια νόστιμη εναλλακτική και έτσι τα άτομα αυτά δεν χρειάζεται να στερούνται πλήρως αυτές τις τροφές. Η γλουτένη όμως δεν πρέπει να λείπει από την διατροφή του υγιούς ατόμου. Είναι πολύ σημαντικό να επιλέγουμε τρόφιμα όντας ενημερωμένοι και καταρτισμένοι. Μόνο έτσι θα καταφέρουμε να υιοθετήσουμε μια πιο ισορροπημένη και υγιή διατροφή.

ΠΗΓΕΣ

  1. Κιολιοκάκη Έλλας. Επίσημο Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Συλλόγων Κοιλιοκάκης (AOECS). [ONLINE] Available at: http://www.coeliac.gr/Contents.aspx?CatId=17. [Accessed 21 February 2019].
  2. Celiac Disease Foundation. 2018. What is gluten?. [ONLINE] Available at: https://celiac.org/gluten-free-living/what-is-gluten/. [Accessed 21 February 2019].
  3. Gluten Intolerance Group. 2018. CELIAC DISEASE, NON-CELIAC GLUTEN SENSITIVITY OR WHEAT ALLERGY: WHAT IS THE DIFFERENCE?. [ONLINE] Available at: https://gluten.org/resources/getting-started/celiac-disease-non-celiac-sensitivity-or-wheat-allergy-what-is-the-difference/. [Accessed 13 February 2019].