child stomach ache

Η λέξη «γαστρεντερίτιδα» είναι πολυσύνθετη. Εμπεριέχει τις λέξεις γαστέρα (στομάχι στην καθομιλουμένη), έντερο και την κατάληξη «-ίτιδα», που σημαίνει συνήθως φλεγμονή. Αν αναλύσουμε τον όρο λοιπόν, κάπου φτάνουμε στον ορισμό. Είναι λοιπόν η γαστρεντερίτιδα μια νοσηρή κατάσταση του πεπτικού συστήματος η οποία συμβαίνει όταν ένας λοιμώδης παράγοντας πλήττει τα όργανά του. Για να μιλήσουμε για  οξεία «γαστρεντερίτιδα», πρέπει να έχουμε >3 υδαρείς κενώσεις το 24 ωρο. Στην περίπτωση που τα συμπτώματα διαρκούν πάνω από δύο εβδομάδες, μιλάμε για «χρόνια γαστρεντερίτιδα» και εφόσον επανεμφανιστούν μετά από μία εβδομάδα για «υποτροπιάζουσα» .

Η γαστρεντερίτιδα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Συνήθως έχει ως αίτιο κάποιον ιό και σπανιότερα κάποιο μικροβιακό παράγοντα. Υπάρχουν και άλλες αιτίες όπως αυτοάνοσα νοσήματα ή φάρμακα οι οποίες απαντώνται ακόμα πιο σπάνια. Η πιο επιρρεπής ομάδα αποτελείται από τα νήπια τα οποία παρακολουθούν Παιδικούς Σταθμούς. Κατά δεύτερο λόγο, επιρρεπή είναι τα μικρότερα αδέλφια τους και οι ενήλικες του περιβάλλοντος που είναι για κάποιους λόγους ανοσολογικά ευάλωτοι. Διάφοροι ιοί μπορούν να εκδηλωθούν με συμπτώματα από το πεπτικό, όπως εμέτους, διάρροιες με ή χωρίς αποβολή βλέννης και αίματος με τα κόπρανα. Οι υπαίτιοι καλούνται εντεροϊοί μιας και κυρίως προσβάλλουν το έντερο. Κάποιοι από αυτούς προκαλούν ελαφριά νόσηση, κάποιοι άλλοι βαρύτερη, οδηγώντας σε αφυδάτωση και νοσοκομεικές νοσηλείες. Οι κοινοί εντεροϊοί κάνουν την εμφάνισή τους αργά το φθινόπωρο και την Άνοιξη. Από αυτούς, γνωστός σχεδόν σε όλους είναι πλέον ο ιός Rota, για τον οποίο υπάρχει προαιρετικός εμβολιασμός των βρεφών. Άλλοι ιοί που συχνάζουν σε Παιδικούς Σταθμούς είναι οι Αδενο- και Ερπητοϊοί οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν βαριά και παρατεταμένα συμπτώματα. Τα τελευταία χρόνια ο ιός της γρίπης εμφανίζεται με συμπτώματα γαστρεντερίτιδας. Οι ιογενείς γαστρεντερίτιδες εκτός από εμετούς και διαρροϊκές κενώσεις, μπορεί να εμφανίζουν έντονο πόνο στην κοιλιά, πυρετό, αλλά και συμπτώματα από άλλα συστήματα όπως εξανθήματα, οίδημα (πρήξιμο) στις αρθρώσεις και συμπτώματα αναπνευστικής λοίμωξης.

Πολλές φορές η γαστρεντερίτιδα οφείλεται σε μικρόβια και τότε έχει πιο θορυβώδη εκδήλωση. Κοινά μικρόβια είναι η Σαλμονέλα , η Σιγκέλα, ο Εντερόκοκκος και ο Σταφυλόκοκκος. Σπανιώτερα, ιδιαίτερα σε ταξιδιώτες τροπικών κλιμάτων, η γαστρεντερίτιδα οφείλεται σε άλλα σπανιώτερα μικρόβια (Λάμβλιες, Γιερσίνιες κ.ά.). Επίσης παράσιτα όπως η αμοιβάδα, που επιπολάζουν σε μη καθαρά ύδατα, μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα.

Πώς αντιμετωπίζουμε την γαστρεντερίτιδα;

Όταν παρατηρούμε σε ένα νήπιο ή μεγαλύτερο παιδί συμπτώματα όπως ανορεξία, εμέτους διάρροιες και πόνο στην κοιλιά, είναι απαραίτητο επικοινωνούμε με τον γιατρό μας. Και αυτό, γιατί υπάρχουν καταστάσεις που μοιάζουν με γαστρεντερίτιδα και είναι πολύ επικίνδυνες, όπως οξεία σκωληκοειδίτιδα ή διαταραχές του μεταβολισμού, αλλά και γιατί ορισμένες ηλικίες είναι εξαιρετικά επιρρεπείς σε αφυδάτωση ή μικροβιαιμία. Συνήθως η διατροφική αντιμετώπιση με χορήγηση ηλεκτρολυτών από το στόμα είναι αρκετή. Η διάρκεια μπορεί να κυμαίνεται από λίγες ώρες έως και μερικές ημέρες, μέχρι το έντερο να επανακτήσει τους φυσιολογικούς ρυθμούς του. Σε απλές περιπτώσεις, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας  (Π.Ο.Υ.) συνιστά κανονική σίτιση και χορήγηση ηλεκτρολυτικών διαλυμάτων για αποφυγή σοβαρής υπογλυκαιμίας και ηλεκτρολυτικών διαταραχών. Με βάση τις οδηγίες του Π.Ο.Υ. στην θεραπεία της οξείας γαστρεντερίτιδας θεραπευτική θέση κατέχουν  πλέον τα προβιοτικά για την γρήγορη αποκατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας του εντέρου. Σε  περιπτώσεις μικροβίων ή παρασίτων ενδέχεται να χορηγηθούν αντιβιοτικά από τον γιατρό.

Συμπερασματικά, η γαστρεντερίτιδα στα νήπια και παιδιά αποτελεί ένα σύνηθες νόσημα που συνήθως οφείλεται σε απλούς ιούς και υποχωρεί ομαλά. Σε λίγες περιπτώσεις μπορεί να υποχωρεί με βαρύτερη κλινική εικόνα και να χρειαστεί πιο εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα. Χρυσός κανόνας σε κάθε περίπτωση είναι η σωστή παρατήρηση και η συνεργασία με τον γιατρό που εμπιστευόμαστε.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Guarino A, Ashkenazi S, Gendrel D, et al. European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition/European Society for Pediatric Infectious Diseases evidence-based guidelines for the management of acute gastroenteritis in children in Europe: update 2014. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2014; 59:132.
  2. National Institute for Health and Care Excellence. Diarrhoea and vomiting in children: Diarrhoea and vomiting caused by gastroenteritis: diagnosis, assessment and management in children younger than 5 years. https://www.nice.org.uk/guidance/cg84 (Accessed on May 26, 2017).
  3. King CK, Glass R, Bresee JS, et al. Managing acute gastroenteritis among children: oral rehydration, maintenance, and nutritional therapy. MMWR Recomm Rep 2003; 52:1.
  4. Velázquez FR, Matson DO, Calva JJ, et al. Rotavirus infection in infants as protection against subsequent infections. N Engl J Med 1996; 335:1022.
  5. Bányai K, Estes MK, Martella V, Parashar UD. Viral gastroenteritis. Lancet 2018; 392:175.