Kid weighing

Αν και την τελευταία τουλάχιστον εικοσαετία το αυξημένο σωματικό βάρος και η παχυσαρκία έχουν τον πρώτο λόγο στα παιδιά της Ευρώπης και της Ελλάδας, υπάρχει και εκείνη η ομάδα του 8-9% του ευρωπαϊκού παιδικού πληθυσμού, που δυσκολεύευται με τη φυσιολογική αύξηση του βάρους του, δηλαδή τα ελλιποβαρή παιδιά.

 

Κριτήριο για να θεωρηθεί ένα παιδί ελλιποβαρές, αποτελούν οι καμπύλες ανάπτυξης του βάρους καθώς και του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) του αντίστοιχου φύλου, και πιο συγκεκριμένα για να χαρακτηριστεί ένα παιδί ελλιποβαρές, πρέπει o ΔΜΣ του να βρίσκεται κάτω από το 3ο εκατοστημόριο ή αλλιώς την 3η εκατοστιαία θέση της αντίστοιχης ηλικίας.

 

Ένα παιδί μπορεί να είναι ελλιποβαρές λόγω γενετικής προδιάθεσης, πιθανών νοσημάτων, διατροφής αλλά και λόγω ιδιοσυγκρασίας. Ακόμα και η εντερική μικροβιακή χλωρίδα κατέχει ένα μέρος των αιτιών της ρύθμισης του σωματικού βάρους. Αφού πάντα αποκλειστούν πρώτα οι πιθανές παθολογικές αιτίες ενός χαμηλού σωματικού βάρους, έρχεται και η σειρά της διατροφής και του ρόλου της στην συνολική αύξηση του παιδιού. Η διατροφή ενός παιδιού μπορεί να περιορίζεται λόγω πολλών και διαφορετικών παραγόντων, όπως η διατροφική επιλεκτικότητα αλλά και οι  αισθητηριακές δυσκολίες με τις υφές, μυρωδιές αλλά και την εικόνα κάποιων τροφών.

 

Γιατί χρειάζεται να διορθωθεί το σωματικό βάρος ενός ελλιποβαρούς παιδιού;

Κατ’ αρχάς το υγιές σωματικό βάρος αποτελεί μια από τις βασικές ενδείξεις της φυσιολογικής αύξησης ενός παιδιού και συσχετίζεται με τη συνολική του υγεία, ευεξία και εξέλιξη. Αντιθέτως ,το ελλιποβαρές μπορεί να συσχετίζεται με μειωμένη ανοσία, ελλείψεις συγκεκριμένων θρεπτικών στοιχείων, μειωμένη γνωσιακή ικανότητα, δυσκολία στην κορύφωση της οστικής πυκνότητας καθώς και διαταραχή της έμμηνου ρύσεως για τα κορίτσια στην εφηβεία. Επιπλέον, ένα σοβαρά χαμηλό σωματικό βάρος τείνει να επηρεάσει και το ύψος ενός παιδιού. Αν και η διόρθωση ενός χαμηλού σωματικού βάρους στα παιδιά είναι ζήτημα υγείας, δεν θα πρέπει να γίνεται στρεσογόνος αιτία τόσο για το παιδί όσο και για ολόκληρη την οικογένεια.

Μπορώ να βοηθήσω με τη διατροφή το σωματικό βάρος ενός ελλιποβαρούς παιδιού;

Δείτε & κάτι άλλο που μπορεί να σας ενδιαφέρει!

DAUGHTER WITH MOM PLAYING

Σε μια επιφανειακή «ανάγνωση», η διατροφική απάντηση στην αύξηση του σωματικού βάρους ενός ελλιποβαρούς παιδιού, είναι η αύξηση των ημερήσιων θερμίδων που λαμβάνει από τη διατροφή του, δηλαδή το να πάρει περισσότερη ενέργεια από τις τροφές. Στην πράξη όμως δεν είναι πάντα τόσο εύκολο, καθώς αρκετά παιδιά με χαμηλό σωματικό βάρος βιώνουν δυσκολία και με την ποσότητα της τροφής, καθώς παραπονιούνται ότι νιώθουν γρήγορα κορεσμό όταν τρώνε. Οπωσδήποτε υπάρχουν ορισμένα διατροφικά tips τα οποία μπορούν να βοηθήσουν, αλλά πρώτα χρειάζεται να γίνει μια σωστή διατροφική αξιολόγηση από διαιτολόγο-διατροφολόγο. Η αξιολόγηση είναι απαραίτητη καθώς θα βοηθήσει να εντοπιστούν τροφές που μπορούν να εμπλουτιστούν, πιθανές ελλείψεις αλλά και γευματικά μοτίβα του παιδιού τα οποία χρήζουν διόρθωσης. Βασικό σκελετό της ενέργειας από τις τροφές αποτελούν οι αμυλούχοι υδατάνθρακες και τα λιπαρά. Βασικοί αμυλούχοι υδατάνθρακες είναι τα σιτηρά, η βρόμη, η πατάτα, τα ζυμαρικά, το ψωμί, οι πίτες, το ρύζι, ο τραχανάς. Τα καλά λιπαρά είναι το λάδι, οι ελιές, το βούτυρο, οι ξηροί καρποί, τα βούτυρα καρπών (φιστικοβούτυρο, ταχίνι) και   το avocado.

 

Η καθημερινή και συστηματική κατανάλωση αυτών των τροφών αποτελεί προϋπόθεση ώστε να ξεκινήσει να αυξάνεται αργά το σωματικό βάρος. Παρόλα αυτά, η ανάγκη για πρόσληψη θερμίδων από τις παραπάνω τροφές δεν θα πρέπει να ταυτίζεται με χαμηλή ποιότητα θρέψης, δηλαδή τα λιπαρά πρέπει να είναι υγιεινά και οι αμυλούχοι υδατάνθρακες να είναι ολικής άλεσης. Ένας κανόνας «do and don’t»  για να βοηθήσουμε ένα ελλιποβαρές παιδί με τη διατροφή του είναι ο παρακάτω:

 

Επιδιώξτε:

  • Όλα τα γεύματα να περιέχουν αμυλούχους υδατάνθρακες, ψωμί ή βρόμη στο πρωινό, ψωμί ή πίτα στο δεκατιανό, πάντα ρύζι ή πατάτα ή ζυμαρικά στο μεσημεριανό-βραδινό.
  • Να προσθέτετε τυρί στα γεύματα, γιαούρτι και γάλα πλήρες.
  • Να προσφέρετε smoothies φρούτου, ταχίνι, γάλα ως  σνακ.
  • Να αυξήσετε τα καλά λιπαρά με έξτρα ελαιόλαδο στο γεύμα, ταχίνι ή βούτυρο στο ψωμί, να προσθέσετε avocado στα σάντουιτς και στις σαλάτες τους.
  • Να εμπλέκετε τα παιδιά στην προετοιμασία των γευμάτων.

Αποφύγετε:

  • Να στηρίζεστε και να προσφέρετε συχνά ανθυγιεινά υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα– αντικαταστήστε τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα με σπιτικά σνακ όπως μαλακό τυρί με μαρμελάδα ή λιωμένη μπανάνα και φυστικοβούτυρο σε ψωμί ολικής.
  • Να μην προσφέρετε νερό και υγρά ενδιάμεσα στο γεύμα.
  • Να μην εκνευρίζεστε ή τουλάχιστον να μην εκδηλώνετε τη δυσαρέσκειά σας κατά τη διάρκεια των γευμάτων. Μην πιέζετε με την τροφή και μην επιδοκιμάζετε.

 

Φυσικά, όλα τα παραπάνω διατροφικά tips δεν αναιρούν τη σημασία και των υπόλοιπων τροφίμων στην υγεία του παιδιού πράγμα το οποίο σημαίνει ότι, συν τοις άλλοις, δεν πρέπει να ξεχνάμε τα λαχανικά, τα φρούτα αλλά και την παροχή υγιεινών πρωτεϊνών από όσπρια, λευκό και κόκκινο κρέας, αυγά και ψάρι. Τέλος, όσο και αν γίνεται πιεστική η κατάσταση με την οργάνωση των γευμάτων και την πιθανά χαμηλή αποδοχή των τροφών από το παιδί, δεν θα πρέπει αυτό να αποτελεί αιτία τσακωμών και τεταμένης ατμόσφαιρας, ειδικά κατά τη διάρκεια των γευμάτων.

 

Garrido-Miguel M, Martínez-Vizcaíno V, Oliveira A, Martínez-Andrés M, Sequí-Domínguez I, Hernández-Castillejo LE, Cavero-Redondo I. Prevalence and trends of underweight in European children and adolescents: a systematic review and meta-analysis. Eur J Nutr. 2021 Oct;60(7):3611-3624. doi: 10.1007/s00394-021-02540-0.