mom setting boundaries

Το παιδί από μόνο του μπορεί να συμπεριφερθεί με τον σωστό τρόπο εφόσον κατανοήσει τι περιμένουν οι άλλοι από αυτό. Για να συμπεριφέρεται λοιπόν σωστά θα πρέπει να είστε σίγουροι ότι γνωρίζει ακριβώς τι επιτρέπεται και τι όχι. Να γνωρίζει δηλαδή τα όρια της δικής του συμπεριφοράς αλλά και της δική σας αποδοχής στην εκάστοτε συμπεριφορά.

Κάποιοι γονείς βάζοντας όρια στην παιδική συμπεριφορά ίσως αισθάνονται πως «δεν αγαπούν αρκετά το παιδί τους». Αυτή η πεποίθηση προκύπτει από τη συναισθηματική φόρτιση που υπάρχει στη ατμόσφαιρα κάθε φορά που το παιδί παραβαίνει τα όρια και αντιδρά, όταν πρέπει να υποστεί τις συνέπειες. Οι εμπνευσμένοι γονείς όμως ξέρουν πως το να βάζουν όρια στο παιδί τους είναι ένα πολύ σημαντικό δώρο ζωής για αυτό. Με τα όρια το παιδί μαθαίνει να συγκρατεί την παρόρμησή του (π.χ. να αρπάξει το παιχνίδι κάποιου άλλου, να δαγκώσει, να τσιρίξει), να βάζει όρια στον εαυτό του και να έχει αυτοκυριαρχία.

Τα όρια όμως που θα θέσετε έχουν να κάνουν με την εκάστοτε ηλικία του παιδιού. Για παράδειγμα, στα μικρότερα παιδιά τα όρια έχουν να κάνουν περισσότερο με την ασφάλειά τους («Περνάς τον δρόμο κρατώντας το χέρι μου»), στα μεγαλύτερα παιδιά τα όρια έχουν να κάνουν περισσότερο με ζητήματα δικαιοσύνης, υπευθυνότητας και ενσυναίσθησης (να σκέφτονται και τους άλλους).

Οι ανάγκες λοιπόν κάθε παιδιού διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία του και σχετίζονται με το περιβάλλον και την εποχή στην οποία μεγαλώνει. Τα όρια πρέπει να είναι λογικά και οι απαιτήσεις των γονιών προσαρμοσμένες στις ανάγκες του παιδιού. Οι συνέπειες πρέπει επίσης να είναι λογικές και να ορίζονται σε κατάσταση ηρεμίας.

Έτσι, ταυτόχρονα με τον καθορισμό των ορίων θα πρέπει να δημιουργηθούν και οι αντίστοιχες συμφωνίες με το παιδί. Οι συμφωνίες θα περιλαμβάνουν τα όρια αλλά και τις συνέπειες στην περίπτωση που δεν τηρηθούν.

Για παράδειγμα μετά από κατάλληλη συζήτηση με το παιδί μπορείτε να του πείτε: «Συμφωνήσαμε να είσαι συγκεντρωμένος και να τελειώνεις τις υποχρεώσεις σου μέσα στον προβλεπόμενο χρόνο. Αν δεν είσαι συνεπής στις υποχρεώσεις σου ή ξεπεράσεις τα χρονικά όρια επειδή χαζεύεις, θα αναγκαστείς να στερηθείς την σημερινή  συνάντηση με τον φίλο σου ή την προγραμματισμένη μας βόλτα».

Αφού λοιπόν έχετε κάνει από πριν τη συμφωνία με το παιδί, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε αντιμετωπίζοντας μια αρνητική συμπεριφορά είναι να αξιολογήσετε γρήγορα την κατάσταση. Έγινε εσκεμμένα ή από απροσεξία; Για παράδειγμα, δεν έκανε τις ασκήσεις του στα μαθηματικά επειδή το ξέχασε ή επειδή ήθελε να κερδίσει χρόνο και να παίξει περισσότερο με το αγαπημένο του παιχνίδι;

Στην περίπτωση της απροσεξίας συζητήστε με αγάπη και κατανόηση το γεγονός και βρείτε μαζί έναν τρόπο να αντιμετωπίσετε την κατάσταση, για να μη ξανασυμβεί. Για παράδειγμα, δημιουργήστε μια βραχυπρόθεσμη ρουτίνα και ελέγξτε για κάποιες μέρες μαζί τις υποχρεώσεις του έως ότου να μην το έχει πια ανάγκη. Ταυτόχρονα επαινέστε το παιδί σας για τη μέχρι τώρα τήρηση των ορίων.

Στην περίπτωση που η μη τήρηση των ορίων γίνεται εσκεμμένα πάρτε τον χρόνο  σας και ηρεμήστε. Αποφύγετε τις φωνές, θα φέρουν αποτελέσματα μικρής διάρκειας και θα τραυματίσουν τη σχέση σας με το παιδί. Ακούστε τι έχει να σας πει και με σοβαρότητα και ψυχραιμία εφαρμόστε άμεσα τις συνέπειες της συμφωνίας. Δώστε την ευθύνη των συνεπειών στο παιδί και πείτε του: «Λυπάμαι πολύ αλλά δεν κράτησες την συμφωνία, μας έτσι αναγκάζεσαι να στερηθείς τη σημερινή συνάντηση με το φίλο σου.»

Προσοχή! Ίσως να σας είναι δύσκολο να αντέξετε τις αντιδράσεις του (κλάμα, θυμό), μα να θυμάστε πως δεν θα κρατήσουν πολύ. Η αντοχή σας σε αυτό ακριβώς το σημείο θα γίνει το κλειδί που θα ξεκλειδώσει τον εγωισμό του παιδιού σας και θα φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Να είστε τυπικοί. Αφήστε το παιδί να βιώσει τις συνέπειες. Αποφύγετε να κάνετε πίσω μόλις το παιδί δείξει τα επιθυμητά δείγματα συμπεριφοράς. Η ακριβής εφαρμογή των συνεπειών της συμφωνίας είναι αυτό που πιθανότατα θα αλλάξει πραγματικά την αρνητική συμπεριφορά.

Να θυμάστε: Ως γονείς είστε τα πρώτα και σημαντικότερα πρότυπα για το παιδί σας. Βάλτε οι ίδιοι όρια και κανόνες στη ζωή σας.

Εμπνεύστε το παιδί σας με παραδείγματα θετικής συμπεριφοράς.

Σεβαστείτε τον εαυτό σας (τουλάχιστον μπροστά στο παιδί). Για παράδειγμα, δεν μπορείτε να ζητάτε από το έφηβο παιδί σας να μην καπνίσει όταν εσείς καπνίζετε αδιάλειπτα μπροστά του.

Κάντε εσείς πρώτα ότι θα θέλατε να κάνει το παιδί σας και αποφεύγετε να κάνετε μπροστά του ό,τι δεν θα θέλατε να κάνει.

 

Βιβλιογραφία:

  1. Βαρβόγλη, Λ. (2018). Καταπληκτική μαμά. Πρακτικές συμβουλές για μαμάδες με παιδιά 1-3 ετών. Εκδόσεις Mamaya.
  2. Γκοντριτζ, Τ. (2018). Πώς να γίνετε σπουδαία μαμά. Εκδόσεις Μίνωας.
  3. Ναουρί, Α. (2012). Εκπαιδεύοντας τα παιδιά. Όρια στην παιδική παντοδυναμία. Εκδόσεις Κέλευθος.
  4. Παπαβέντσης. Σ. (2018). Προικισμένα μωρά. Εμπνευσμένοι γονείς. Για μια άλλη προσχολική ηλικία. Εκδόσεις Πατάκη.