baby with heat rash

Η εμφάνιση διαφόρων εξανθημάτων στο δέρμα του μωρού αποτελεί πολύ συχνό φαινόμενο και αντικείμενο προβληματισμού για τους γονείς. Δύο από τα περισσότερο συνηθισμένα, καλοήθη εξανθήματα της βρεφικής ηλικίας είναι η ιδρώα (δρωτσίλα) και η ακμή.

Η ιδρώα οφείλεται σε κατακράτηση του ιδρώτα σε αποφραγμένους πόρους των ιδρωτοποιών αδένων. Εμφανίζεται όταν το κλίμα είναι ζεστό και υγρό, όταν τα βρέφη είναι πολύ ζεστά ντυμένα αλλά και σε περίπτωση ψηλού πυρετού. Η ιδρώα διακρίνεται σε λευκή (κρυστάλλινη), στην οποία παρουσιάζονται ξαφνικά μη φλεφμονώδεις, μεγέθους κεφαλής καρφίτσας, διαυγείς φυσαλίδες και σε ερυθρά, στην οποία το εξάνθημα χαρακτηρίζεται από ερυθηματώδεις μικρές βλατιδοφυσαλίδες. Στην ερυθρά ιδρώα η απόφραξη των πόρων συμβαίνει σε βαθύτερα στρώματα της επιδερμίδας και οι βλάβες συνήθως εντοπίζονται στον τράχηλο, τις μασχάλες και τη βουβωνική περιοχή, όπου η τριβή μπορεί να παίζει κάποιο ρόλο στη δημιουργία τους. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει την αφαίρεση των περιττών ενδυμάτων, τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος και την απομάκρυνση της υπερβολικής υγρασίας από το δέρμα.

Τα ακμοειδή εξανθήματα που εμφανίζονται τις πρώτες τέσσερεις με έξι εβδομάδες της ζωής στα μάγουλα, τη μύτη και το μέτωπο του μωρού αποτελούν τη νεογνική ακμή. Παρατηρούνται στο 20% των νεογνών, με τα αγόρια να εμφανίζουν πιο συχνά τέτοια εξανθήματα απ΄ ότι τα κορίτσια. Οφείλονται στην ορμονική διέγερση των σμηγματογόνων αδένων του μωρού από τα ανδρογόνα (ορμόνες) της μητέρας, που έχουν μετάφερθεί διαμέσου του πλακούντα στο παιδί κατά την ενδομήτριο ζωή, ή από ανδρογόνα που παράγονται από το ίδιο το νεογνό. Πρόκειται για φαγέσωρες, δηλαδή αποφραγμένους από σμήγμα και φλεγμονώδη στοιχεία  θυλάκους τριχών,  οι οποίοι μπορεί να είναι ανοικτοί ή κλειστοί, με μαύρη ή λευκή κεφαλή αντίστοιχα. Μπορεί να εμφανιστούν επίσης στον κορμό, την πλάτη και τον αυχένα του νεογνού και υποχωρούν συνήθως μέσα σε τρεις μήνες. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η λήψη ορισμένων φαρμάκων από  τη μητέρα κατά τη διάρκεια της κύησης ή του θηλασμού μπορεί να προκαλέσει ακμοειδή εξανθήματα στο νεογνό.

Βρεφική ονομάζεται η κοινή ακμή που εμφανίζεται μετά τις σαράντα μέρες της ζωής και μέχρι τον πρώτο χρόνο (συνήθως μεταξύ του 3ου και 6ου μήνα). Αφορά και αυτή πιο συχνά τα αγόρια και συνήθως στο ιστορικό των γονιών αναφέρεται ότι ο ένας ή και οι δύο είχαν σοβαρή ακμή. Οι βλάβες είναι περισσότερες, πιο σοβαρές και πιο επίμονες από αυτές της νεογνικής ακμής. Η βρεφική ακμή υποχωρεί σε δύο με τέσσερα χρόνια ενώ όταν ανθίσταται χρήζει περαιτέρω διερεύνησης προκειμένου να αποκλεισθεί κάποια παθολογική αιτία παραγωγής ανδρογόνων. Βρέφη με κυστική ακμή έχουν αυξημένη προδιάθεση για την εμφάνιση σοβαρότερης μορφής ακμής στην εφηβεία. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τον τύπο και τη σοβαρότητα των δερματικών βλαβών και περιλαμβάνει την χρήση κερατινολυτικών, αντιφλεγμονωδών και αντιμικροβιακών παραγόντων.

Βιβλιογραφία:

  1. Nelson Παιδιατρική Τόμος ΙΙΙ, Κεφάλαιο 611 Διαταραχές ιδρωτοποιών αδένων και Κεφ. 619, Ακμή ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Π.Χ. ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ, 2002
  2. Έγχρωμη Δερματολογία, Διαγνωστική και Θεραπευτική, Ιωάννη Καπετανάκη Επιστημονικές Εκδόσεις ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ Κ. ΠΑΡΙΣΙΑΝΟΥ, 1987
  3. Evidence-Based Recommendations for the Diagnosis and Treatment of Pediatric Acne, Lawrence F. Eichenfield, Andrew C. Krakowski, Pediatrics May 2013, Vol 131
  4. INFANTILE ACNE: A Clinical and Therapeutic Study of 12 Patients Doulat Rai Bajaj, Bikha Ram Devrajani and Salma Shaikh, World Applied Sciences Journal 20 (10): 1328-1331, 2012
  5. New developments in our understanding of acne pathogenesis and treatment Ichiro Kurokawa1, F. William Danby2, 2009 John Wiley & Sons A/S, Experimental Dermatology,18, 821–832