Η επιλόχειος κατάθλιψη και η κατανόησή της

Η επιλόχειος κατάθλιψη και η κατανόησή της

Η επιλόχειος κατάθλιψη είναι η κατάθλιψη που εμφανίζεται σε αρκετές νέες μητέρες και ξεκινάει αμέσως μετά τη γέννηση του μωρού της ενώ μερικές φορές κάποια συμπτώματα αρχίζουν και από την εγκυμοσύνη.

Οι έρευνες έδειξαν ότι ένα ποσοστό 10-15% των νέων μητέρων, παρουσιάζουν επιλόχειο κατάθλιψη. Πρέπει να τη διαχωρίσουμε όμως από τα «baby blues» που είναι οι διακυμάνσεις στη διάθεση, εμφανίζονται για λίγες μέρες μετά τη γέννηση του μωρού της, διαρκούν μία με δύο βδομάδες και μετά υποχωρούν, καθώς και από την πιο σοβαρή ασθένεια την ψυχωτική κατάθλιψη που θα έχει διαγνωστεί και τη γνωρίζει ήδη πριν την εγκυμοσύνη της.
Στην επιλόχειο κατάθλιψη έχουμε απότομη απώλεια ή αύξηση βάρους, απώλεια όρεξης και ενδιαφερόντων, αδυναμία, κόπωση, προβλήματα στον ύπνο, ευερεθιστότητα και συχνό κλάμα. Η νέα μητέρα δεν έχει διάθεση για τη ζωή και το μεγάλωμα του παιδιού της. Κλείνεται στον εαυτό της, νιώθει λύπη και αίσθημα αβοήθητου, καθώς και αισθήματα απόρριψης, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αίσθηση ότι δεν αξίζει η ζωή. Συχνά κάνει αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό της ή το μωρό της.

Κάποιοι παράγοντες που μπορεί να συντελέσουν στην επιλόχειο κατάθλιψη είναι:

  • ορμονικές αλλαγές μετά τη γέννα
  • υπάρχον ιστορικό κατάθλιψης
  • ελλειψη υποστήριξης από το οικογενειακό περιβάλλον ή το σύντροφο της
  • ένας πρόωρος τοκετός ή κάποιο πρόβλημα υγείας του μωρού της
  • ένα πένθος ή οικονομικά προβλήματα στην οικογένεια
  • η μείωση του ελεύθερου χρόνου για τη νέα μητέρα
  • ο άστατος ύπνος, η αλλαγή στη σιλουέτα είναι και αυτοί παράγοντες που μπορεί να επιβαρύνουν.

Κάθε γυναίκα μπαίνει στη μητρότητα με εμπειρίες από την ιστορία της και ιδιαίτερα τη σχέση με τη μητέρα της που καθορίζει το πώς θα δει τον εαυτό της ως νέα μητέρα, όπως τονίζει η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεύτρια Αdam (1995). Μητέρες με επιλόχειο κατάθλιψη μπορεί να βιώνουν βαθύτερες ψυχικές διεργασίες καθώς ο ερχομός του μωρού τους θα επιφέρει μια μεγαλύτερη ευαισθησία στο να καταλαβαίνουν τις ανάγκες του. Αυτό θα τις φέρει πιο κοντά στις δικές τους παιδικές εμπειρίες και στο πώς οι ίδιες αισθάνονταν με τη δική τους μητέρα και τις φροντίδες της. Όλα αυτά, είχαν ξεχαστεί μέσα στα χρόνια και ξαναβγαίνουν τώρα στην επιφάνεια. Σε κάποιες πιο ευαίσθητες μητέρες, αυτές οι απογοητεύσεις τις προβληματίζουν για το εάν είναι δυνατόν να απογοητεύσουν και οι ίδιες το μωρό τους. θα υπάρχουν σίγουρα πολλές καθημερινές καταστάσεις όπου οι μητέρες αυτές δεν θα καταφέρουν να ικανοποιήσουν το μωρό τους και αυτό θα αντιδράσει με γκρίνια ή κλάμα. Η τέλεια σχέση που ονειρεύονταν να δημιουργήσουν και η ιδανική εικόνα που είχαν στο μυαλό τους για το μεγάλωμα του βρέφους τους, αρχίζει να διαφέρει από την πραγματικότητα και τότε γεμίζουν απογοήτευση και ενοχές, νιώθοντας ότι δεν είναι καλές μητέρες.

Κάποιες μητέρες αντιδρούν με υπερδοτικότητα, χωρίς όμως να καταφέρνουν να ξεπερνούν την κατάθλιψη. Μια μητέρα είπε «εγώ είμαι για οποιονδήποτε άλλον εκτός από τον εαυτό μου και δεν έχω χρόνο να σκεφτώ καθόλου για αυτόν». Αυτή η μητέρα πιστεύει ότι ξοδεύεται στις ανάγκες του παιδιού της ενώ η ίδια δεν είχε νιώσει ποτέ τη φροντίδα από κάποιον.. Η πικρία και η ματαίωση που ένιωσε στην παιδική της ηλικία και της ξανάρχεται τώρα, της δημιουργεί κατάθλιψη. Οι περισσότερες όμως μητέρες που έχουν μπερδευτεί από τέτοια συναισθήματα δεν παρουσιάζουν κάποια εμφανή αντίδραση αλλά κλείνονται στον εαυτό τους όλο και περισσότερο.

Ο παιδίατρος-ψυχαναλυτής Winnicott (1971) τονίζει στη θεωρία του ότι η κάθε νέα μητέρα δεν χρειάζεται να είναι η «τέλεια μητέρα» αλλά μια «αρκετά καλή μητέρα», δηλαδή να προσπαθεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες του βρέφους της, να το κατανοεί και να του δίνει μια αγκαλιά ασφάλειας και εμπιστοσύνης.

Όταν όμως η μητέρα με επιλόχειο κατάθλιψη δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει πολλές από τις σκέψεις και τα συναισθήματα που περιγράψαμε για να ξεπεράσει την κατάθλιψή της, τότε θα πρέπει να βοηθηθεί από το οικογενειακό της περιβάλλον για να απευθυνθεί σε ειδικό ψυχικής υγείας που θα τη βοηθήσει να βγει από αυτή την κατάσταση και να επιστρέψει πάλι στην «αρκετά καλή» μητρότητα. Η επιλόχειος κατάθλιψη αντιμετωπίζεται και η νέα μητέρα θα μπορεί να στραφεί στο μωρό της που χρειάζεται τη φροντίδα της, σωματική και ψυχική, για να μεγαλώσει.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Adam, Z. (1995). A community group for depressed mothers and its relation to health visiting. In: Trowell, J., & Bower, M., (eds). The emotional needs of young children and their families, using psychoanalytic ideas (1995). Routledge. London.
  2. Winnicott, W. D. (1971). Playing and Reality, Ελλ. Εκδ. Το παιδί, το παιχνίδι και η πραγματικότητα, μετ. (Γ. Κωστόπουλος), Καστανιώτης, Αθήνα 1980.
Σας άρεσε αυτό το άρθρο;
Με την εγγραφή σας στη Frezyland μπορείτε να απολαύσετε περισσότερη αρθρογραφία προσαρμοσμένη στις ανάγκες σας, ενώ ταυτόχρονα επιβραβεύεστε με 45 πόντους!

Κάντε και εσείς το σχόλιό σας

Θέλει μεγάλη προσοχή η συμπεριφορά μιας γυναίκας μετά τη γέννα!!

Καλο ειναι η νεα μητερα να ζηταρι τη βοηθεια απο την οικογενεια της για να αντιμετωπιζει καθε δυσκολια.

Καλό είναι οι μανούλες να συζητάνε για όλες τις αρνητικές σκέψεις που έχουν ώστε το περιβάλλον τους να μπορέσει να τις βοηθήσει.

Κάτι πολύ υπουλο..αλλά αντιμετωπιζεται.. θέλει έγκαιρη διάγνωση και άμεση επεμβαση.. και πολύ υποστήριξη από το οικογενειακό περιβάλλον..

Θελει πολυ προσοχη γιατι ποσα να αντεξει κ ενα μυαλο

Πολλα συναισθηματα, πολυ εντονα! Αξεχαστες στιγμες! Η πρωτη φορα που αντικριζεθς το μωρακι σου…απιστευτο! Πως να τα διαχειριστει καποιος!!!