little boy with sore throat

Πολύ συχνά, οι γονείς προσέρχονται ανήσυχοι στο ιατρείο γιατί το παιδί τους εμφανίζει επίμονο βήχα με ή χωρίς φλέματα ο οποίος πολλές φορές το βράδυ οδηγεί σε συνεχή αφύπνιση του παιδιού και εφιαλτικό ύπνο.  Ωστόσο, ο βήχας δεν είναι ασθένεια, αλλά σύμπτωμα, που μπορεί να αντιμετωπιστεί με την κατάλληλη διάγνωση και στοχευμένη θεραπεία.

Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες του βήχα

Οι αιτίες μπορεί να είναι ποικίλες. Οι πιο συχνές είναι η αλλεργική ρινίτιδα, η βρογχίτιδα με ή χωρίς άσθμα, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, οι λοιμώξεις ιογενείς ή μικροβιακές του ανώτερου και κατώτερου αναπνευστικού και σπανιότερα η εισρόφηση ξένου σώματος.

Από τις ιογενείς λοιμώξεις, συχνότερα εμφανίζονται:

Το κοινό κρυολόγημα: Προσβάλλει τη μύτη και είναι ιδιαίτερα μεταδοτικό. Εκδηλώνεται με μπούκωμα, καταρροή, βήχα, φτάρνισμα, πυρετό, διαταραχές όσφρησης, γεύσης και γενικότερη αίσθηση αδυναμίας. Συνήθως, κάνει τον κύκλο του σε 7-10 μέρες και χρειάζεται έγκαιρη εφαρμογή ρινικών πλύσεων και αντισηπτικών, για να μην εξελιχθεί σε ιγμορίτιδα ή σε βρογχοπνευμονία.

Η φαρυγγίτιδα: Συνοδεύεται από έντονο πόνο, οίδημα, βήχα, πυρετό και συχνά πρησμένους λεμφαδένες. Οι πιο συχνοί ιοί που την προκαλούν είναι του κοινού κρυολογήματος και ο Epstein Barr (λοιμώδης μονοπυρήνωση).

Η λαρυγγίτιδα:  Εμφανίζεται με βραχνή φωνή μέχρι και αφωνία καθώς και υλακώδη βήχα (γαύγισμα).  Συνοδεύεται από πόνο και δυσκαταποσία, οφείλεται κυρίως σε ιούς και σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε εισαγωγή του παιδιού στο νοσοκομείο λόγω της έντονης δύσπνοιας.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο ολοκληρωμένος ενδοσκοπικός έλεγχος από τον Ωτορινολαρυγγολόγο, που γίνεται εντελώς ανώδυνα σαν «παιχνίδι» στο ιατρείο, θα δώσει τις απαντήσεις στις αιτίες του προβλήματος. Έτσι θα διαπιστωθεί αν υπάρχουν προδιαθεσικοί παράγοντες όπως αλλεργική ρινίτιδα (που μπορεί να οδηγήσει σε ιγμορίτιδα), υπερτροφικές αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια),  πολύποδες, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και σε σπάνιες περιπτώσεις αν υπάρχει κάποιο ξένο σώμα στη ρινική κοιλότητα.

Εκτός από την Ωτορινολαρυγγολογική εξέταση, απαραίτητος είναι ο έλεγχος από παιδίατρο, παιδοπνευμονολόγο και συχνά και αλλεργιολόγο. Στις περιπτώσεις πολύ επίμονης συμπτωματολογίας, κρίνεται απαραίτητη η καλλιέργεια ρινικών εκκρίσεων ή φαρυγγικού εκκρίματος καθώς και απεικονιστικές εξετάσεις, όπως Αξονική ή Μαγνητική τομογραφία σπλαχνικού κρανίου.

Αντιμετώπιση

Η θεραπεία είναι ανάλογη με το αίτιο και μπορεί να είναι φαρμακευτική, που συνίσταται σε ρινικές πλύσεις, εφαρμογή τοπικών στεροειδών σπρέι, χορήγηση αντιισταμινικών και βλεννολυτικών καθώς και αντιβιοτικών, αν διαπιστωθεί ότι ο βήχας οφείλεται σε  μικροβιακή λοίμωξη.

Η χειρουργική επέμβαση κρίνεται απαραίτητη όταν υπάρχουν προδιαθεσικοί παράγοντες που προκαλούν τον βήχα, όπως μεγάλα κρεατάκια, συχνά επεισόδια στρεπτοκοκκικής αμυγδαλίτιδας, ιγμορίτιδα (με ή χωρίς πολύποδες). Η απόφαση για τη χειρουργική επέμβαση πρέπει να είναι άμεση, όταν το πρόβλημα του παιδιού δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με φαρμακευτική αγωγή. Οι γονείς δεν πρέπει να ανησυχούν, γιατί σήμερα με τις νέες ενδοσκοπικές τεχνικές υπάρχει απόλυτη ασφάλεια και ακρίβεια σε όλες αυτές τις επεμβάσεις οι οποίες βελτιώνουν θεαματικά την απόδοση του παιδιού σε όλους τους τομείς της ζωής του.

Χρήσιμες εναλλακτικές συμβουλές για την αντιμετώπιση του βήχα

  1. Καθαρίζετε καλά το σπίτι, ώστε να φεύγει η σκόνη και τα ακάρεα που οδηγούν σε αλλεργική υπεραντιδραστικότητα.
  2. Αποφεύγετε τις βόλτες στην εξοχή και στο βουνό κυρίως όταν φυσάει, καθώς επίσης κρατάτε τα παράθυρα του σπιτιού και του αυτοκινήτου κλειστά.
  3. Απομακρύνετε τα λούτρινα, τις μοκέτες και τις βαριές κουρτίνες από το παιδικό δωμάτιο.
  4. Ένα ζεστό μπάνιο στην μπανιέρα με πολλούς ατμούς βοηθάει να αποσυμφορηθεί ο βλεννογόνος και να ρευστοποιηθούν οι βλέννες.
  5. Χλιαρά ροφήματα (χαμομήλι ή τσάι του βουνού) με λίγο μέλι και μερικές σταγόνες λεμονιού θα μαλακώσουν τον λαιμό του παιδιού και θα βοηθήσουν στην απόχρεμψη των εκκρίσεων.
  6. Ένας υγραντήρας βοηθάει στη ρευστοποίηση της βλέννης, όταν τοποθετηθεί στο δωμάτιο του παιδιού τις 2 – 3 πρώτες νύχτες μιας ιογενούς λοίμωξης.
  7. Μαθαίνετε στο παιδί σας τα οφέλη της υγιεινής διατροφής: εντάξτε στο διαιτολόγιό του άφθονα φρούτα και λαχανικά και αποφύγετε τα τυποποιημένα προϊόντα. Με αυτό τον τρόπο «θωρακίζετε» τον οργανισμό τους.
  8. Προτρέψτε το παιδί σας να ασχοληθεί με κάποιο άθλημα ή τον χορό. Η γυμναστική σε συνδυασμό με τη σωστή διατροφή είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας για το χτίσιμο ενός δυνατού ανοσοποιητικού.

Πρέπει να ανησυχούν οι γονείς;

Σε κάθε περίπτωση, ο βήχας δεν είναι κάτι που πρέπει να τρομάζει τους γονείς.  Με απλούς, φυσικούς τρόπους, μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να αναπνέει πιο σωστά και να απαλλάσσεται γρήγορα από τον ενοχλητικό βήχα που μπορεί να έχει επίδραση στη σίτισή του, την απόδοσή του στο σχολείο, την αθλητική δραστηριότητα και την ποιότητα του ύπνου του. Σε περίπτωση που υπάρχει σαφής ένδειξη για χειρουργική αντιμετώπιση, έχει καθοριστική σημασία η έγκαιρη αντιμετώπιση των προβλημάτων του παιδιού από έμπειρο Χειρουργό Ωτορινολαρυγγολόγο.