Δύσκολη προσαρμογή στον παιδικό σταθμό και μετά το Σεπτέμβρη

Για ορισμένα παιδιά, η προσαρμογή στον παιδικό σταθμό μπορεί να είναι μία διαδικασία που διαρκεί και μετά την αρχική περίοδο προσαρμογής του Σεπτεμβρίου. Τα παιδιά  αυτά ενδεχομένως χρειάζονται μεγαλύτερο διάστημα για να βρουν τα πατήματά τους στο νέο περιβάλλον και στη νέα καθημερινή ρουτίνα, μακριά από τους γονείς και το σπίτι τους.

Γιατί συνεχίζεται η δύσκολη προσαρμογή;

Οι αιτίες μπορεί να διαφέρουν από παιδί σε παιδί αλλά είναι πιθανό να συντρέχει κάποιος από τους παρακάτω λόγους.

• Συνειδητοποίηση πως ο παιδικός σταθμός θα είναι κάτι μόνιμο. Κάποια παιδιά τα πηγαίνουν καλά τον Σεπτέμβριο λόγω του καινούργιου και του ενθουσιασμού που τον συνοδεύει, αλλά όσο ο καιρός περνάει και καταλαβαίνουν ότι αυτή θα είναι η καθημερινότητά τους, αντιδρούν στη συνθήκη αυτή.
• Κούραση από τα διαρκή ερεθίσματα. Το περιβάλλον του παιδικού σταθμού είναι πολύ διαφορετικά δομημένο από την ησυχία του σπιτιού. Υπάρχει συνεχής θόρυβος, ένα συγκεκριμένο, δομημένο πρόγραμμα, διαρκής αλληλεπίδραση των παιδιών και όλα αυτά μπορεί να προκαλέσουν υπερδιέγερση στο παιδί, δημιουργώντας του άρνηση για το σχολείο.
• Μη κατανόηση της έννοιας του χρόνου. Τα μικρά παιδιά δεν μπορούν να κατανοήσουν το θέμα της ώρας. Αυτή η αγωνία για το «τι ώρα θα φύγω;», «πότε θα έρθουν να με πάρουν;» μπορεί να παρατείνει τη δυσκολία προσαρμογής του παιδιού.
• Αλλαγές στη ρουτίνα. Ακόμη και μια μικρή αναστάτωση -όπως ένα κρυολόγημα, ένας κακός ύπνος ή ένα Σαββατοκύριακο εκτός της συνηθισμένης ρουτίνας- μπορεί να κάνει το παιδί να φαίνεται ότι επιστρέφει στο σημείο μηδέν και αυτό επηρεάζει και την προθυμία του να πάει στο σχολείο.
• Το άγχος του αποχωρισμού παραμένει. Καθώς το παιδί διατηρεί τα επίπεδα άγχους του υψηλά επειδή συνεχίζει να αποχωρίζεται καθημερινά τους γονείς του, η ικανότητά του να αισθανθεί ασφάλεια σε ένα νέο περιβάλλον δυσχεραίνεται.

Πώς εκδηλώνεται η άρνηση για τον παιδικό σταθμό;

Αν ένα παιδί έχει δυσκολία εξοικείωσης με τον παιδικό σταθμό μπορεί να την εκφράζει με διάφορες συμπεριφορές:

• Κλαίει ή έχει ξεσπάσματα το πρωί, όταν οι γονείς το ετοιμάζουν για τον παιδικό σταθμό.
• Αρνείται να πάει στο σχολείο ή προσποιείται ότι είναι άρρωστο (π.χ. κάνει παράπονα για πονοκέφαλο ή πόνο στην κοιλιά).
• Αν τελικά πάει στο σχολείο, την ώρα που πρέπει να αποχωριστεί τον γονέα, δείχνει προσκόλληση πάνω του.
• Eκφράζει φόβο ή ανησυχία, λέγοντας, για παράδειγμα ότι κάτι κακό θα συμβεί στο σχολείο, γι’ αυτό δεν θέλει να πάει.
• Εκφράζεται με κλάμα στον παιδικό σταθμό και οι παιδαγωγοί προσπαθούν να το ηρεμήσουν.

Μπορεί όμως να δείχνει τη δυσκολία του να προσαρμοστεί στο σχολείο και με τρόπους που φαινομενικά δεν συνδέονται άμεσα με τη σχολική ρουτίνα:

• Αλλαγές στον ύπνο και συγκεκριμένα δυσκολία να αποκοιμηθεί
• Αλλαγές στην όρεξη ή μειωμένη όρεξη την ώρα του φαγητό.

Βοηθώντας το παιδί να εξοικειωθεί με τον παιδικό

Έχουμε στενή συνεργασία με τις παιδαγωγούς. Συζητάμε μαζί τους αναλυτικά τη κατάσταση και βρίσκουμε από κοινού τρόπους αντιμετώπισης, λαμβάνοντας υπόψη την προσωπικότητα και την ιδιοσυγκρασία του παιδιού μας. Έχει σημασία να μάθουμε αναλυτικά πληροφορίες για το πώς συμπεριφέρεται το παιδί στην τάξη. Για παράδειγμα, μετά τον αποχωρισμό από τους γονείς συνεχίζει να κλαίει όλη την ημέρα ή οι ασχολίες του σταθμού του έλκουν το ενδιαφέρον και ξεχνιέται; Την ώρα που ηρεμεί, έχει προθυμία να παίξει με τα άλλα παιδιά ή δείχνει εσωστρέφεια και απομονώνεται;

Αποφεύγουμε τις πολλές ερωτήσεις. Φράσεις όπως «Πώς πέρασες σήμερα;», μπορεί να λειτουργούν πιεστικά για ένα παιδί ήδη πιεσμένο. Αντ’ αυτού, βοηθά το να κάνουμε μια απλή, θετική αναφορά σε κάτι που γνωρίζουμε ότι το παιδί έκανε στο σχολείο, για παράδειγμα: «Έμαθα ότι σήμερα παίξατε με τουβλάκια. Τι ωραία τα τουβλάκια!». Με αυτόν τον τρόπο, του δίνουμε χώρο να μιλήσει μόνο του, όταν αισθανθεί έτοιμο.

Δείτε & κάτι άλλο που μπορεί να σας ενδιαφέρει!

Δείτε & κάτι άλλο που μπορεί να σας ενδιαφέρει!

Ανάπτυξη & Φροντίδα Νηπίων

Το μωρό μου θέλει συνέχεια αγκαλιά: Tι να κάνω;

Κάνουμε τον παιδικό… θεατρικό. Μέσα από το παιχνίδι, το παιδί μπορεί να επεξεργαστεί πιο εύκολα τα δύσκολα συναισθήματα που νιώθει και να εξοικειωθεί με την ιδέα του αποχωρισμού. Χρησιμοποιούμε τα αγαπημένα του ζωάκια ή παιχνίδια για μαθητές, δημιουργούμε μικρές ιστορίες όπου η μαμά-ζωάκι αποχωρίζεται το μικρό της, αλλά πάντα επιστρέφει.

Γεμίζουμε τις συναισθηματικές του «μπαταρίες» με χρόνο μόνο για μας. Ούτε τηλεόραση ανοιχτή, ούτε κινητό στο χέρι αλλά καθαρός, αποκλειστικός χρόνος μαζί με το παιδί, μόλις επιστρέφει στο σπίτι. Δεν χρειάζεται να κάνουμε κάτι ιδιαίτερα παραγωγικό. Μπορούμε απλώς να μείνουμε αγκαλιά κάνοντας αυτόν τον χρόνο μια στιγμή που θα γεμίσει το παιδί με πολύτιμη ασφάλεια και σύνδεση. Όσο πιο γεμάτο από αγάπη και ασφάλεια νιώθει ένα μικρό παιδί τόσο πιο καλά εξοπλισμένο θα είναι σε συναισθήματα εμψύχωσης και παρηγοριά, για να καταφέρει να διαχειριστεί στον αποχωρισμό για τον παιδικό.

Πότε χρειάζεται επιπλέον καθοδήγηση;

Αν παρατηρήσουμε έντονες αλλαγές που επιμένουν για εβδομάδες (π.χ. μεγάλες διαταραχές στον ύπνο, συνεχείς εφιάλτες, άρνηση φαγητού ή πλήρη κοινωνική απόσυρση μέσα στην τάξη), συμβουλευόμαστε τον παιδίατρό μας ή έναν παιδοψυχολόγο για εξατομικευμένη υποστήριξη και καθοδήγηση.

Θυμόμαστε πάντα ότι η σχολική προσαρμογή στα πολύ μικρά παιδιά δεν είναι μια γραμμική διαδικασία με συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο. Κάθε παιδί έχει τους δικούς του ρυθμούς και με τη σταθερή υποστήριξη των γονέων και των παιδαγωγών, μπορεί σταδιακά να νιώσει ασφάλεια και να χτίσει μια θετική σχέση με το νέο του περιβάλλον.