pregnant woman refuses wine

Οι βλαβερές επιπτώσεις της κατανάλωσης αλκοόλ κατά την εγκυμοσύνη είναι γνωστές εδώ και αρκετά χρόνια και βάσει αυτών οι οδηγίες για την πρόσληψη αλκοόλ κατά την κύηση είναι αυστηρές και ξεκάθαρες. Ωστόσο, ο θηλασμός είναι μια ιδιαίτερη περίοδος κατά την οποία αρκετές μητέρες δεν έχουν ξεκάθαρη εικόνα για το τι ακριβώς πρέπει να κάνουν. Αρκετές μητέρες θα έχετε διαβάσει ή ακούσει παλαιότερες θεωρίες ότι το αλκοόλ πιθανόν να ευνοεί το θηλασμό και ότι  η ήπια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να αυξήσει την παραγωγή γάλατος, να προάγει τη χαλάρωση αλλά και σε μερικές περιπτώσεις να έχει  έμμεση θετική επίδραση στον ύπνο του βρέφους.

Τα νεότερα δεδομένα μοιάζουν να καταρρίπτουν τέτοιες θεωρίες και ο μοναδικός τρόπος για να προσεγγίσουμε ένα τόσο σημαντικό ζήτημα είναι να ανατρέξουμε στην επιστημονική βιβλιογραφία. Αν το δούμε χρονολογικά, τη δεκαετία του 80’ βάσει μιας Καναδικής μελέτης  260 θηλαζουσών, σχεδόν οι μισές είχαν ενημερωθεί από κάποιο επαγγελματία υγείας ότι μπορούν να έχουν μία ήπια κατανάλωση αλκοόλ.

Μία μελέτη του 2004 στην Αργεντινή σε 167 θηλάζουσες γυναίκες έδειξε ότι μόνο 1 στις 4 λάμβανε ενημέρωση σχετικά με την πρόσληψη αλκοόλ. Συνεχίζουμε με μια Νορβηγική μελέτη του 2004 όπου το 51% των θηλαζουσών έπιναν αλκοόλ κατά το πρώτο τρίμηνο μετά την κύηση και αυτό το ποσοστό αυξανόταν σε 80% μετά το πρώτο τρίμηνο. Χαρακτηριστικό δε ήταν ότι και η ποσότητα αλκοόλ αυξανόταν σταδιακά με τους μήνες του θηλασμού.  Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι χρονολογικά αλλά και γεωγραφικά θηλασμός και αλκοόλ είναι ένα θέμα για το οποίο πιθανόν δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση. Ας δούμε και λίγο τα τεχνικά θέματα της επίδρασης του αλκοόλ στο θηλασμό.

Ο θηλασμός ελέγχεται από δύο βασικές ορμόνες την προλακτίνη η οποία ρυθμίζει την παραγωγή γάλατος και την ωκυτοκίνη η οποία ελέγχει την παροχή του γάλατος από το μαστό, γνωστό ως αντανακλαστικό εκροής θηλασμού. Αυτό που γνωρίζουμε πλέον είναι ότι το αλκοόλ είναι ικανό να αναστείλει τη δράση της ωκυτοκίνης με αποτέλεσμα να μειώνεται αναλογικά η διάρκεια του θηλασμού.  Συνεχίζοντας θα ήταν καλό να δούμε τις φαρμακοκινητικές ιδιότητες του αλκοόλ  δηλαδή με απλά λόγια το χρόνο παραμονής του αλκοόλ στο μητρικό γάλα. Αυτό που φαίνεται να ισχύει είναι ότι το αλκοόλ περνάει ελεύθερα στο μητρικό γάλα και έχει την ίδια συγκέντρωση με εκείνη των επιπέδων  αλκοόλ στο αίμα της μητέρας. Αυτό σημαίνει ότι η ταχύτητα καθαρισμού του αλκοόλ από το αίμα της μητέρας θα ορίσει την ποσότητα του στο γάλα. Για αυτό το λόγο και στις γενικές οδηγίες είναι ξεκάθαρο να μην θηλάζεται το βρέφος αμέσως μετά την κατανάλωση αλκοόλ. Μετά τα τεχνικά θέματα ερχόμαστε στο βασικό ερώτημα το οποίο είναι η επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στην υγεία του βρέφους.

Τα  βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα στην υγεία του παιδιού φαίνεται να είναι κυρίως η σταδιακή μείωση στην ποσότητα του γάλατος και οι αλλαγές στην ποιότητα του ύπνου του βρέφους. Οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις της παρουσίας αλκοόλ στο μητρικό γάλα είναι λιγότερο μελετημένες και τα δεδομένα είναι ελάχιστα και διάσπαρτα.  Αυτό που γνωρίζουμε προς το παρόν είναι ότι η καθημερινή κατανάλωση αλκοόλ κατά το θηλασμό, σε ποσότητα μεγαλύτερη των δύο ποτών, μπορεί να επηρεάσει την ψυχοκινητική ανάπτυξη του παιδιού το πρώτο έτος. Στην πράξη μία μονάδα αλκοόλ ημερησίως, και με απόσταση τουλάχιστον δύο ώρες από το θηλασμό, φαίνεται ότι είναι ασφαλής αλλά ως μητέρες καλό θα ήταν να έχετε ως γνώμονα τη θέση της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιάτρων για το θέμα η οποία είναι «better safe than sorry».

Βιβλιογραφία

  1. Davidson S, Alden L, Davidson P. Changes in alcohol consumption after childbirth. J Adv Nurs 1981;6:195–8.
  2. Pepino MY, Mennella JA. Advice given to women in Argentina about breast-feeding and the use of alcohol. Revista Panamericana de Salud Publica 2004;16:408–14.
  3. Alvik A, Haldorsen T, Lindemann R. Alcohol consumption, smoking and breastfeeding in the first six months after delivery. Acta Paediatr 2006;95:686–93.
  4. Haastrup MB, Pottegård A, Damkier P. Alcohol and breastfeeding. BCPT. 2014;114(2):168-173.
  5. What about drinking alcohol and breastfeeding? http://www.lalecheleague.org/faq/alcohol.html
  6. Eidelman AI, Schanler RJ. Breastfeeding and the use of human milk. Pediatrics 2012;129:e827–41