otitis

Η ακοή είναι από τις πιο σημαντικές αισθήσεις και υπεύθυνο για αυτήν, είναι το αυτί, ένα από τα πιο σύνθετα σε ανατομική κατασκευή όργανα. Η πολυπλοκότητα ιδιαίτερα του έσω ωτός είναι μοναδική. Στα παιδιά είναι πολύ σημαντικό να αξιολογούμε έγκαιρα τα προβλήματα που μπορεί να απασχολήσουν τα αυτιά τους, γιατί η ακοή είναι βασική παράμετρος από τα πρώτα χρόνια της ζωής για την ανάπτυξη του λόγου. Χρόνιες φλεγμονές που δεν αντιμετωπίζονται έγκαιρα μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντική επίπτωση στη λειτουργία αυτού του τόσο ιδιαίτερου οργάνου.

Τι είναι η ωτίτιδα

Είναι η φλεγμονή του αυτιού το οποίο ανατομικά αποτελείται από τρία μέρη το έξω, μέσο και έσω με πιο συχνή ωτίτιδα στα παιδιά τη μέση ωτίτιδα και την εκκριτική που αφορούν το μέσο ους. επίσης, η εξωτερική ωτίτιδα είτε το καλοκαίρι ή στα παιδιά που κάνουν κολυμβητήριο είναι αρκετά συχνή όλο τον χρόνο.

Ποια είναι τα συμπτώματα κάθε μορφής ωτίτιδας;

Οξεία μέση ωτίτιδα

Είναι φλεγμονή του μέσου ωτός η οποία εμφανίζεται κυρίως με πόνο στο αυτί, μείωση της ακοής, συνήθως υπάρχει πυρετός και κάποιες φορές ωτόρροια, δηλαδή εμφάνιση υγρού στον έξω ακουστικό πόρο του αυτιού. Είναι πολύ συχνή στα παιδιά βρεφικής και νηπιακής ηλικίας. Ο κίνδυνος σε αυτή τη μορφή της ωτίτιδας είναι αν η διάγνωση γίνει καθυστερημένα ή δεν δοθεί η θεραπεία με τα κατάλληλα αντιβιοτικά, να εμφανιστούν και κάποιες επιπλοκές όπως μαστοειδίτιδα ή ακόμη και μηνιγγίτιδα.

Εκκριτική ωτιτίδα

Αυτή η μορφή ωτίτιδας δεν κάνει συνήθως πόνο ούτε μπορεί να συνοδεύεται από πυρετό, γι’ αυτό και λέμε ότι είναι σχετικά ασυμπτωματική. Το πρόβλημα σε αυτή είναι ότι συσσωρεύεται υγρό στο μέσο ους και οδηγεί σε μείωση της ακοής. Συνήθως εμφανίζεται σε παιδιά ηλικίας δύο έως πέντε ετών και αποτελεί την πιο συχνή αιτία βαρηκοΐας στην παιδική ηλικία.

Εξωτερική ωτίτιδα

Είναι φλεγμονή του έξω ακουστικού πόρου και εμφανίζεται με πόνο και υγρό το οποίο τρέχει από το αυτί. Συνήθως προκαλείται από κάποιο τραυματισμό είτε με μπατονέτα ή με άλλο ξένο σώμα. Προδιαθεσικοί παράγοντες είναι κάποιες παθήσεις του δέρματος, ο στενός έξω ακουστικός πόρος και η συχνή παρουσία υγρασίας. Συνήθως εκδηλώνεται τους καλοκαιρινούς μήνες.

Χρόνια μέση ωτίτιδα

Είναι μια φλεγμονή που αφορά κι αυτή το μέσο ους και μπορεί να παρουσιαστεί ως μια απλή διάτρηση του τυμπανικού υμένα ή και ως νεανικό χολοστεάτωμα. Τα αίτια συνήθως είναι επεισόδια οξείας μέσης ωτίτιδας ή εκκριτικής ωτίτιδας που δεν αντιμετωπίζονται ριζικά.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Στον έλεγχο ενός οργάνου όπως το αυτί είναι πολύ σημαντική η χρήση της μεγέθυνσης και το μικροσκόπιο αποτελεί τον καταλληλότερο τρόπο για μια αξιόπιστη και ολοκληρωμένη εξέταση και του τυμπάνου και όλων των τοιχωμάτων του έξω ακουστικού πόρου. Στις περιπτώσεις που υπάρχει ωτόρροια είναι απαραίτητη η λήψη καλλιέργειας του υγρού, τα αποτελέσματα της οποίας συντελούν στην πιο στοχευμένη φαρμακευτική αγωγή. Ο ακοολογικός έλεγχος ανάλογα και με την ηλικία του παιδιού δίνει πληροφορίες για το αν υπάρχει μείωση της ακοής και τι τύπου είναι, ώστε να καθοριστεί ο περαιτέρω διαγνωστικός έλεγχος και η θεραπευτική αντιμετώπιση. Βέβαια πολύ σημαντικό διαγνωστικό μέσο είναι και η ενδοσκόπηση μέσω της μύτης, που γίνεται εύκολα και ανώδυνα και δίνει πληροφορίες για τα κρεατάκια, πιθανές συγγενείς ανωμαλίες όπως ατρησία της χοάνης, ξένα σώματα της μύτης και αποτελεί σήμερα εξέταση ρουτίνας για τον ολοκληρωμένο έλεγχο του ανώτερου αεραγωγού.

Αντιμετώπιση μορφών ωτίτιδας

Γενικά στα περισσότερα παιδιά η αντιμετώπιση της οξείας μέσης ωτίτιδας η οποία συνήθως είναι ιογενής, είναι συντηρητική με ρινικές πλύσεις, αποσυμφόρηση της μύτης και ανάλογα με την ηλικία του παιδιού με ασκήσεις για να δουλεύει καλύτερα η ευσταχιανή σάλπιγγα. Αν ο πόνος, ο πυρετός και η ανησυχία του παιδιού δεν υποχωρούν, τότε χρειάζεται επαναξιολόγηση και χορήγηση αντιβίωσης ανάλογα με τη βαρύτητα των ευρημάτων.
Στην περίπτωση της εκκριτικής ωτίτιδας, αρχικά έχει ένδειξη η συντηρητική αγωγή για να διευκολυνθεί η παροχέτευση του υγρού και συνιστάται παρακολούθηση ανά μήνα του παιδιού για ένα τρίμηνο, ώστε να αποφασιστεί αν υπάρχει ένδειξη για χειρουργική επέμβαση.
Γενικότερα η ανταπόκριση στη φαρμακευτική αγωγή εξαρτάται από πολλούς παράγοντες  όπως την ηλικία του παιδιού, την εποχή του χρόνου, την επιμέλεια με την οποία εφαρμόζεται, τον χρόνο έκθεσης στον παιδικό σταθμό, την ύπαρξη αλλεργικής προδιάθεσης και περιβαλλοντικούς παράγοντες. Έχει μεγάλη σημασία λοιπόν η τακτική παρακολούθηση και η στενή συνεργασία του παιδιάτρου με τον παιδο-ωρλ.

Οι ωτίτιδες είναι ένα από τα πιο συχνά προβλήματα που ταλαιπωρούν τα μικρά παιδιά ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, καθώς μέχρι την ηλικία των τριών ετών τα περισσότερα παιδιά θα εμφανίσουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο. Η έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση και η σταθερή παρακολούθηση εξασφαλίζει την ιδανική και εξατομικευμένη αντιμετώπιση για κάθε παιδί. Έτσι, επιτυγχάνεται η αποφυγή επιπλοκών και χρονιότητας κάθε λοίμωξης, γεγονός που διασφαλίζει την καλή ψυχική και σωματική υγεία των παιδιών.