Το Παιδί μου δεν Τρώει: Συμβουλές & Τρόποι Αντιμετώπισης

παιδάκι σε καρεκλάκι φαγητού παίζει κρυφτό με το φαγητό του

Eίναι πείσμα ή κάτι άλλο;

Τα παιδιά περνούν από διάφορες φάσεις στο θέμα της διατροφής. Άλλοτε δέχονται μία συγκεκριμένη τροφή και άλλοτε την απορρίπτουν. Αυτό συμβαίνει από τη μία γιατί θέλουν να εξερευνήσουν τους γευστικούς τους κάλυκες με τον δικό τους τρόπο και από τη άλλη θέλουν και να τεστάρουν τα όρια που τους θέτετε: θα είναι ελαστικοί η μαμά και ο μπαμπάς, αν δεν φάω το φαγητό μου;

Ευτυχώς, υπάρχουν τρόποι να κάνετε το παιδί σας να αγαπήσει κάθε λογής φαγητό -ναι, ακόμα και τα βαρετά σούπερ θρεπτικά- χωρίς να νιώσει ότι πιέζεται ή καταπιέζεται.

5 τρόποι αντίδρασης όταν το νήπιο δεν τρώει

1.Ξεκινήστε νωρίς

Κι όταν λέμε νωρίς, εννοούμε αμέσως μετά τον απογαλακτισμό. Τότε είναι η κατάλληλη ώρα για να μάθει το παιδί να τρώει τα πάντα. Παίξτε με τα φρούτα, τα λαχανικά και τις υφές στο μενού του για να συνηθίσει τις διαφορετικές γεύσεις και να έχει πιο πολλές πιθανότητες να τις δεχτεί και μελλοντικά.

2.Έξυπνο καμουφλάζ

Τα παιδιά δεν παραπονιούνται για κάτι που δεν μπορούν να δουν. Όσο λοιπόν αναμειγνύετε έξυπνα και «κουκουλωμένα» τα φαγητά που το αγγελούδι σας αρνείται να φάει, όλα τέλεια! Μπορείτε, για παράδειγμα, να αναμείξετε λαχανικά και φυτικές ίνες μέσα σε νόστιμες σάλτσες που αποτελούν την καλύτερη κρυψώνα. Παραπλανητικά μεν, αποτελεσματικά δε!

3.Εστιάστε σε μία βάση

Το να ξεκινήσετε από τα βασικά πράγματα που αρέσουν στο παιδί, είναι η κατάλληλη κίνηση για να αγαπήσει και τα λιγότερο αγαπητά φαγητά. Αν, για παράδειγμα, αρέσουν στο παιδί σας τα ζυμαρικά, μπορείτε να τα κάνετε γεμιστά με σπανάκι. Αν του αρέσει το γάλα, προσθέστε μέσα λίγα θρεπτικά και δυναμωτικά φρούτα του δάσους. Έτσι, θα μπορέσετε να διευρύνετε τους γευστικούς τους ορίζοντες αργά και σταθερά. Και βέβαια, κάντε το junior βοηθό σας στην κουζίνα, γιατί… ποιος σεφ δεν θέλει να δοκιμάσει το έργο του;

4.Καθυστέρηση πρόχειρου φαγητού

Γιατί να διαλέγει το παιδί από αυτήν την ηλικία το πρόχειρο φαγητό, έναντι του σπιτικού; Όσο αργεί να δοκιμάσει junk food, δεν έχει μέτρο σύγκρισης με το δικό σας υγιεινό σνακ και δεν μπορεί να απορρίψει τα φρούτα, τα κρακεράκια, το γιαούρτι και ό,τι θρεπτικό βάλετε στο πιάτο του. Ειδικά τώρα, στα πρώτα χρόνια της ζωής του, που αναπτύσσονται οι γευστικοί του κάλυκες και η όρεξή του, είναι πολύ σημαντικό να προσέξετε τι μπαίνει στο τραπέζι.

5.Υπομονή και ψυχραιμία

Ναι, είναι σχεδόν ακατόρθωτο να διατηρήσετε την ηρεμία σας όταν από Δευτέρα ως Παρασκευή το φαγητό περιμένει καρτερικά στο τραπέζι ώρες ολόκληρες και το παιδί δεν λέει να πιάσει το κουτάλι. Σκεφτείτε όμως πως αν δει τον εκνευρισμό ή την ανυπομονησία στο βλέμμα σας, από αντίδραση και μόνο, τη επόμενη φορά που θα φτιάξετε το ίδιο φαγητό, θα αρνηθεί ακόμη πιο πεισματικά να το δοκιμάσει. Γι’ αυτό, οι εντάσεις καλύτερα να λείπουν απ’ το μενού.

Μην μπερδεύετε το «δεν τρώει» με το «δεν τρώει αρκετά»

Μπορεί το παιδί να μην είναι επιλεκτικό στη σίτισή του, δηλαδή να απορρίπτει συγκεκριμένες τροφές έναντι άλλων. Μπορεί απλώς να μην έχει όρεξη ή να το καλύπτουν οι μικρές ποσότητες φαγητού.

Η όρεξη των νηπίων αλλάζει συνέχεια, ανάλογα με τις φάσεις ανάπτυξης και το πόσο δραστήρια είναι κάθε περίοδο.
Η ανάπτυξή τους επιβραδύνεται σε σχέση με όταν ήταν μωρά, και αυτό επηρεάζει την ποσότητα τροφής που χρειάζονται.
Είναι πολύ απασχολημένα να περιεργάζονται με τον κόσμο γύρω τους, γι’ αυτό και η προσοχή τους αποσπάται εύκολα από το φαγητό.
Το «όχι» στο φαγητό είναι ένας τρόπος να δείξει το νήπιο ανεξαρτησία και να δοκιμάσει τα όρια του γονιού δείχνοντας ότι έχει τον έλεγχο.

Τι είναι η τροφική νεοφοβία;

Κάποιες φορές, τα πολύ μικρά παιδιά μπορεί να είναι επιλεκτικά με τις τροφές λόγω τροφικής νεοφοβίας, δηλαδή από φόβο να δοκιμάσουν νέες τροφές και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό. Είναι μέρος της ανάπτυξής τους και συνήθως βελτιώνεται με τον χρόνο, όσο αποκτούν περισσότερες εμπειρίες.

Μερικά παιδιά, όμως, μπορεί να είναι πιο ευαίσθητα αισθητηριακά. Δηλαδή, να τους ενοχλεί η υφή, η γεύση, η μυρωδιά ή ακόμα και η εμφάνιση κάποιων φαγητών. Για εκείνα, κάποιες τροφές μπορεί να φαίνονται πολύ έντονες και να τις απορρίπτουν εντελώς. Επίσης, μια αρνητική εμπειρία – όπως το να πνιγούν ή να ζοριστούν με μια τροφή – μπορεί να τους αφήσει κακή εντύπωση και να τα κάνει να την αποφεύγουν στο μέλλον.

Η θεωρία του food therapy στα παιδιά με διατροφικά προβλήματα

Στα διατροφικά προβλήματα των παιδιών, ορισμένοι ειδικοί απαντούν με…φαγητοθεραπεία.

Για την ακρίβεια, στις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία ειδικοί επιστήμονες ξεκίνησαν να εφαρμόζουν food ή nutrition therapy σε παιδιά που παρουσίαζαν διατροφικά προβλήματα λόγω αυτισμού ή άλλων αναπτυξιακών δυσκολιών. Ωστόσο, σήμερα, κυρίως στον Καναδά και στη Μεγάλη Βρετανία, ο όρος έχει επεκταθεί και στα παιδιά που τα ονομάζουμε picky eaters, στα παιδιά δηλαδή που κάνουν μία επιλεκτική διατροφή, π.χ. τρώνε μόνο κρέας ή μόνο λευκά τρόφιμα (ψωμί, γάλα, μακαρόνια και ρύζι).

Τι είναι το Food Therapy

Food therapy είναι το να προσεγγίσεις ένα παιδί σε διατροφικό επίπεδο και να το βοηθήσεις να βελτιώσει τη διατροφή του. Οι food therapists εφαρμόζουν τις αρχές της εργοθεραπείας και της λογοθεραπείας, διότι συνήθως το πρόβλημα των παιδιών που αρνούνται να φάνε συγκεκριμένα φαγητά έχει αισθητηριακές βάσεις. Τα παιδιά έρχονται σε επαφή με το φαγητό με όλες τις αισθήσεις τους και με τον δικό τους τρόπο. Η βελτίωση είναι σε πολλές περιπτώσεις πραγματικά εντυπωσιακή.

Πώς μπορούμε όμως εμείς οι γονείς να χτίσουμε από νωρίς μια καλή σχέση των παιδιών μας με το φαγητό;

Να μερικοί τρόποι για…food therapy στο…σπίτι.

Δεν βάζουμε “ταμπέλες” στο παιδί
Τα παιδιά μετά τα δύο τους χρόνια είναι πολύ πιθανό να περάσουν μία διαδικασία άρνησης απέναντι σε συγκεκριμένες τροφές, κάτι που δεν πρέπει να προκαλεί καμία ανησυχία στους γονείς. Όσο λιγότερο βάλουμε στο παιδί ταμπέλες του τύπου «δεν τρώει ποτέ τυρί και γάλα» τόσο περισσότερες πιθανότητες έχουμε να το φάει αργότερα
Λειτουργούμε ως παράδειγμα
Η Αμερικανίδα διατροφολόγος, Ellin Satter^**, υπογραμμίζει τον διαχωρισμό των καθηκόντων στην παιδική διατροφή, υποστηρίζοντας πως όταν ένα παιδί έχει θέματα με το φαγητό, το πιθανότερο είναι ότι τα θέματα τα έχουν οι ίδιοι οι γονείς και όχι το παιδί. Εάν εμείς δεν τρώμε λαχανικά, φρούτα ή τυρί τότε δεν μπορούμε να περιμένουμε από τα παιδιά μας να τα φάνε. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι με συνέπεια και υπομονή να προσφέρουμε υγιεινές τροφές στο τραπέζι και να μην τα πιέζουμε. Μόλις χαλαρώσουμε, μόλις τα γεύματα γίνουν ευχάριστα και το φαγητό δεν αποτελεί αγγαρεία αλλά γιορτή, τότε και το παιδί θα χαλαρώσει και θα φάει.
Δεν δωροδοκούμε
Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να τάζουμε πράγματα σ’ ένα παιδί προκειμένου να φάει το φαγητό του ή μία συγκεκριμένη τροφή, διότι οι τακτικές αυτούς του είδους δημιουργούν αρνητικό συσχετισμό με το φαγητό. Αν πούμε π.χ. σ’ ένα παιδί «για να πάμε στο πάρκο πρέπει να φας τις φακές σου», το παιδί θα «ακούσει»: «Οι φακές είναι το κακό και μετά θα έρθει το καλό, δηλαδή η βόλτα.
Η ώρα του φαγητού να είναι ευχάριστη
Δεν πιέζουμε τα παιδιά να φάνε το φαγητό τους! Το φαγητό δεν πρέπει να ισούται με καταναγκαστικό έργο, αλλά με απόλαυση. Κάνουμε την ώρα του φαγητού ευχάριστη και φροντίζουμε να καθόμαστε όλοι γύρω από το τραπέζι, έστω και μία φορά την εβδομάδα.

Επικοινωνώ πάντα με το παιδίατρο, όταν το παιδί μου δεν τρώει…

πάνω από 20 τροφές ή ολόκληρες οικογένειες τροφών
για συνεχόμενες μέρες

Επίσης όταν το παιδί:

χάνει βάρος
στρεσάρεται σε καταστάσεις που συνδέονται με το φαγητό
έχει ακραίες αντιδράσεις απέναντι στο φαγητό: φωνάζει, κλαίει, πετάει το πιάτο ή το κουτάλι, σηκώνεται από το καρεκλάκι και απομακρύνεται βιαστικά.

Συμβουλευόμαστε πάντα τον παιδίατρό μας και έναν ειδικό στη διατροφή νηπίων, αν χρειαστεί, και μαθαίνουμε στο παιδί τη διατροφική ποικιλία με μεθοδικότητα, δίνοντάς του μία πίστωση χρόνου, εφόσον δεν διατρέχουν άλλοι λόγοι υγείας και ανάπτυξης που καθιστούν αναγκαία μία άμεση παρέμβαση ειδικού.

*What Is Food Therapy for Children?, Webmed.

**https://www.ellynsatterinstitute.org/childhood-feeding-problems/