Νικόλαος Τζίκας

Η σεξουαλικότητα την περίοδο της ανάπτυξης του παιδιού είναι μια μακρόχρονη διαδικασία και εμπειρία που ολοκληρώνεται στην εφηβεία με τη σεξουαλική έλξη του προς το ίδιο ή το αντίθετο φύλο. Η ανατομία και η συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού σας παίζει μεγάλο ρόλο στο πώς θα αναπτυχθεί η σεξουαλικότητά του. Βλέπουμε τα μωρά και τα μικρά παιδιά να έχουν μια ιδιαίτερη ενασχόληση με το δικό τους σώμα και κυρίως σε μέρη του σώματος όπως, το στόμα, ο πρωκτός και τα γεννητικά όργανα (Τσιάντης, 2001). Στη στοματική περίοδο (μεταξύ 0-1 χρόνων), όπου το παιδί έχει μια ιδιαίτερη ανασχόληση γύρω από την περιοχή του στόματος, αναζητά την ικανοποίηση του στόματος με το φαγητό και του δέρματος, μέσα από τα χάδια και τη φροντίδα. Στην πρωκτική περίοδο (μεταξύ 1-3 χρόνων) αναζητά την ικανοποίηση μέσα από τον έλεγχο των σφιγκτήρων στην εκπαίδευση της τουαλέτας και την κίνηση των μυών του σώματός του. Στη φαλλική περίοδο (3-5/6 χρονών) αναζητά τον θαυμασμό του εαυτού του, μέσα από τον ανταγωνισμό και την επίδειξη του σώματός του. Έτσι μπορούμε να πούμε ότι το σώμα του/ης γίνεται το σημείο ενασχόλησης και ευχαρίστησης. Η παιδική σεξουαλικότητα στοχεύει, στην πολύ αρχή της παιδικής ηλικίας, στην ικανοποίηση του εαυτού. Ως γονείς μπορεί να είναι δύσκολο να δεχτείτε ότι τα παιδιά βιώνουν σεξουαλικά συναισθήματα και μπορούν να προκληθούν από αισθητηριακά ερεθίσματα όπως η αφή και η μυρωδιά, ήδη από τη νηπιακή ηλικία. Είναι συνηθισμένο να βλέπετε μικρά αγόρια με στύση όταν αλλάζουν ή κάνουν μπάνιο, και μικρά κορίτσια συχνά να τρίβουν με τα χέρια τους την περιοχή των γεννητικών οργάνων. Διερευνώντας το σώμα τους, δείχνουν έτσι έναν ενθουσιασμό, ο οποίος εκφράζεται με μία γενικότερη σωματική δραστηριότητα. Συχνά η αναφορά στη σεξουαλικότητα του παιδιού εξισώνεται λανθασμένα με αυτήν του ενηλίκου ενώ πάντα θα πρέπει να σκεφτούμε την σεξουαλικότητα των παιδιών ως μια ανάπτυξη για να φτάσουν στο στάδιο της ενήλικης σεξουαλικότητας. Ένα σημαντικό κομμάτι στην παιδική σεξουαλικότητα είναι και η φυσιολογική διαδικασία του αυνανισμού, που είναι ακόμα ένας τρόπος διέγερσης και ευχαρίστησης. Ο αυνανισμός στην παιδική ηλικία προσφέρει στα παιδιά μία σωματική ικανοποίηση και ψυχική ανακούφιση. Έτσι τα παιδιά εκτονώνουν τη σεξουαλική ένταση που μπορεί να βιώνουν. Ο αυνανισμός είναι μία σημαντική λειτουργία στην ανάπτυξη των παιδιών και ένα αναπτυξιακό στάδιο προετοιμασίας προς την ενήλικη σεξουαλικότητα. Να είστε διακριτικοί απέναντι σε αυτές τις εκδηλώσεις του παιδιού σας και δώστε του το μήνυμα και την αίσθηση ότι αυτό είναι μια ιδιωτική, προσωπική του ενασχόληση. Η παιδική σεξουαλικότητα, εκτός από την ευχαρίστηση, έχει ως βάση την εξερεύνηση του σώματος όπου τα παιδιά αρχίζουν να καταλαβαίνουν τις διαφορετικές ανατομίες μεταξύ τους είτε μέσα από την οικογένεια ή όταν ξεκινούν τον παιδικό σταθμό, μέσα από την επαφή τους με άλλα παιδιά. Τα παιδιά μέσα από την εξερεύνηση του σώματος τους, δημιουργούν έναν ψυχικό χάρτη καταλαβαίνοντας έτσι και ποια σημεία στο σώμα τους, τους δημιουργούν συναισθήματα διέγερσης και ευχαρίστησης. Στη λανθάνουσα περίοδο και την πρώτη εφηβεία, το παιδί περνά μέσα από πολλές σωματικές και ψυχικές αλλαγές, αναζητώντας το φύλο του σεξουαλικού αντικειμένου αγάπης, έχοντας πότε μια ετεροφυλόφιλη και πότε μια ομοφυλόφιλη έλξη. Με την ολοκλήρωση της εφηβείας, θα αρχίσει να επικρατεί η ενήλικη σεξουαλικότητα και να παίρνει μια σταθερή κατεύθυνση στην αναζήτηση σεξουαλικών συντρόφων. Έτσι βλέπουμε ότι στην εφηβεία και στην ενήλικη ζωή, δεν αναζητείται μόνο η ευχαρίστηση του εαυτού αλλά η σεξουαλικότητα επενδύεται και στον/ στη σύντροφο, μέσα από μια αμοιβαιότητα. Τέλος, θέλω να τονίσω ότι η ενήλικη σεξουαλικότητα φτάνει στη σταθερή της έκφραση αφού περάσει από μια μακρόχρονη και πολύμορφη αναπτυξιακή πορεία, από τη γέννηση μέχρι την εφηβεία. Απόψεις και άλλες δηλώσεις που εκφράζονται από χρήστες και τρίτα μέρη (π.χ., επιστημονικούς συνεργάτες) είναι αποκλειστικά δικές τους και δεν αποτελούν απόψεις της Frezyland by Frezyderm. Την ευθύνη για περιεχόμενο που δημιουργείται από τρίτα μέρη φέρουν αποκλειστικά τα μέρη αυτά. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Τσιάντης, Ι. (2001) Ανάπτυξη του παιδιού με έμφαση στη συναισθηματική πλευρά. Από τη βρεφική ηλικία στην εφηβεία. Στο Εισαγωγή στην Παιδοψυχιατρική. Επιμ. Τσιάντης Ι., 2001. Καστανιώτης.